Historia sukcesu

Zakłady Azotowe w Tarnowie - Mościcach S.A. - wizytówką tarnowskiego przemysłu chemicznego

Spółka jest jednym z najstarszych przedsiębiorstw przemysłu chemicznego w Polsce i jednym z największych kompleksów przemysłowych w Małopolsce. Powstała na przełomie lat 20. i 30. z inicjatywy Prezydenta RP Ignacego Mościckiego i była jedną z największych polskich inwestycji gospodarczych w okresie międzywojennym. Od ponad 80 lat trwale budowała silną pozycję na polskim i międzynarodowym rynku chemicznym.

 Dzięki wieloletniemu doświadczeniu, rozbudowanej sieci dystrybucji i wysokiej jakości oferowanych produktów, które są rozpoznawalne na wielu rynkach, Azoty Tarnów sprzedają swoje produkty do 41 krajów na całym świecie.

Zakłady Azotowe w Tarnowie - Mościcach S.A. (ZAT SA) powstały w 1929 roku i pierwotnie nosiły nazwę Państwowej Fabryki Związków Azotowych. Decyzję o ich budowie podjął Ignacy Mościcki - wybitny polski polityk i chemik, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1926-1939. Wchodzący w skład wsi Świerczków i Dąbrówka Infułacka teren o powierzchni 670 ha, zakupiony od księcia Romana Sanguszki wykorzystano pod budowę fabryki wraz z osiedlem mieszkaniowym. 29 czerwca 1929 nadano mu nazwę Mościce. W tym samym roku zakończono budowę  i rozruch technologiczny Państwowej Fabryki Związków Azotowych. W 1933 została ona połączona z fabryką w Chorzowie w jedno przedsiębiorstwo o nazwie Zjednoczone Fabryki Związków Azotowych w Mościcach i Chorzowie, których dyrektorem był Eugeniusz Kwiatkowski. W czasie II wojny światowej fabryka została przejęta przez Niemców i funkcjonowała pod nazwą Stickstoffwerke Moscice.

Po wojnie fabryka wznowiła działalność w 1948. W ramach Planu Sześcioletniego powstały nowe instalacje m.in. produkcji kaprolaktamu. W późniejszym czasie rozpoczęto produkcję poliamidu o nazwie handlowej Tarnamid, polichlorku winylu, akrylonitrylu, politetrafluoroetylenu (o nazwie handlowej Tarflen).

Mościce zostały przyłączone do Tarnowa w 1951 roku. W 1991 firma została przekształcona w spółkę akcyjną skarbu państwa. W 2005 Ministerstwo Skarbu Państwa przekazało 80% akcji spółki Nafcie Polskiej, która miała przeprowadzić proces prywatyzacji. W 2006 rozpoczęto przygotowania do sprzedaży 80% akcji zakładów inwestorowi zewnętrznemu. Inwestorem wyłonionym w procedurze prywatyzacyjnej był koncern PCC AG, który oferował 365,8 mln złotych za 80% akcji. Do transakcji jednak, na skutek decyzji ministerstwa, nie doszło.

Prywatyzację przeprowadzono poprzez emisję akcji na Giełdzie Papierów Wartościowych. Debiut giełdowy miał miejsce 30 czerwca 2008. Akcjonariuszami spółki zostały m.in Ciech oraz PGNiG.

Obecnie struktura akcjonariatu ZAT S.A. kształtuje się następująco: 

Azoty Tarnów tworzą Grupę Kapitałową, którą stanowią spółki  zależne, powstałe w ramach restrukturyzacji Spółki z wydzielonych jednostek organizacyjnych. Azoty TARNÓW są podmiotem dominującym w większości z tych spółek. Ze względu na znaczenie dla działalności Spółki, strategicznymi podmiotami w Grupie Kapitałowej są:

-  "Biprozat" - Tarnów Sp. z o.o.  - Specjalizuje się w projektowaniu i realizacji inwestycji w kraju i za granicą. Wykonuje wielobranżowe projekty w zakresie: technologii chemicznej, instalacji przemysłowych, ochrony środowiska, budownictwa ogólnego i przemysłowego. Oprócz działalności projektowej świadczy wysoko wyspecjalizowane usługi do których należą: przygotowanie budowy i jej nadzorowanie we wszystkich branżach, dokonywanie odbiorów i uruchamianie realizowanych inwestycji, opracowywanie analiz techniczno-ekonomicznych przedsięwzięć inwestycyjnych i ich kosztorysów, pełny zakres usług związanych z zakupem i instalacją urządzeń ciśnieniowych w tym dokumentacja rejestracyjna oraz wnioski importowe, usługi geodezyjne. Wykonuje opracowania w zakresie: analizy bezpieczeństwa tzw. "HAZOP STUDY", ROŚ, raportów bezpieczeństwa, wniosków o wydanie Pozwolenia Zintegrowanego (IPPC), klasyfikacji wybuchowości instalacji i ich części, uzgodnień z UDT (dotyczących kompleksowego ujmowania systemów zabezpieczeń dla aparatów ciśnieniowych instalacji przemysłowych.

- Automatyka Sp. z o.o. - jest renomowanym i dynamicznie rozwijającym się przedsiębiorstwem. Główną dziedziną działalności jest szeroko pojęta automatyka przemysłowa.

Profil działalności obejmuje: projektowanie systemów pomiarowych; kompletację dostaw; obsługę, montaż i rozruch przemysłowych systemów do pomiaru i sterowania; remont urządzeń pomiarowych i sterujących. Spółka posiada doświadczenie i sprzęt do wykonania prac termowizyjnych; monitoringu audiowizualnego oraz przesyłu danych z wykorzystaniem techniki światłowodowej.

Terenem działania firmy jest głównie rynek krajowy. W przypadku rynku zagranicznego świadczy usługi m.in. w: Iranie, Rumunii, Słowacji, Chinach, Turkmenistanie, na Węgrzech oraz na Ukrainie.

- Zakład Remontów Elektrycznych oraz Instalatorstwo Elektryczne ELZAT Sp. z o.o - do zakresu działania tej Spółki należą; remonty i diagnostyka silników elektrycznych bez ograniczeń typu i mocy, wykonawstwo rozdzielni, budowa, remonty i eksploatacja sieci elektroenergetycznych, transformatorów. Dobór, montaż i serwis falowników. Komputerowe wyważanie elementów wirujących. Uprawnienia do pomiaru wielkości elektrycznych, natężenia oświetlenia, eksploatacji   i odbioru urządzeń w wykonaniu przeciwwybuchowym. 

JRCh Sp. z o.o. - Spółka prowadzi działalność w zakresie usług specjalistycznych i ratowniczych oraz prac szczególnie niebezpiecznych, utylizacji odpadów (w tym niebezpiecznych), składowania odpadów, usług laboratoryjnych, recyklingu tworzyw sztucznych, produkcji wyrobów z PTFE, PA-6, POM, szkoleń, sprzedaży tworzyw i chemikaliów, mycia cystern i pojemników, usuwania zanieczyszczeń, opracowywania dokumentacji.

- Koltar Sp. z o.o. -. W oparciu o posiadaną wysoko wykwalifikowaną i doświadczoną załogę oraz nowoczesne zaplecze techniczno-eksploatacyjne Spółka oferuje: wykonywanie licencjonowanych przewozów towarów, wynajem taboru kolejowego, naprawy bieżące, awaryjne, przeglądy okresowe i naprawy rewizyjne wagonów towarowych, naprawy i rewizje dozorowe cystern kl. 3, 6.1, 8 wg RID potwierdzone odbiorem Inspektora Transportowego Dozoru Technicznego, czyszczenie strumieniowo-ścierne, malowanie taboru kolejowego, mycie cystern kolejowych i drogowych po przewozie produktów chemicznych nieorganicznych, remonty i utrzymanie nawierzchni torowej, remonty kapitalne i bieżące koparek i spychaczy typu ciężkiego, rozładunek - załadunek wagonów i samochodów, prace ślusarskie, kowalskie, spawalnicze i obróbka skrawaniem. Dewizą Spółki jest otwartość na wszelkie propozycje i wymagania klientów

- Prorem Spółka z o.o. - świadczy kompleksowe usługi w zakresie: 

Wykonawstwa: instalacji technologicznych dla przemysłu chemicznego energetycznego, spożywczego i innych, zbiorników ciśnieniowych, elementów z tworzyw sztucznych, pokryć antykorozyjnych, konstrukcji stalowych, wszelkiego rodzaju obróbki wiórowej.

Remontów: pomp, wentylatorów, sprężarek, turbin, dmuchaw, przekładni mechanicznych, regeneracja i ustawienie zaworów bezpieczeństwa, armatury przemysłowej i zabezpieczającej.

Zajmuje się wytwarzaniem zgodnie z dyrektywą 97/23/WE, remontami i montażem aparatów i urządzeń podlegających UDT.

- Tarnowskie Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe WIEZAT Sp. z o.o. - istnieje od 1988 roku. Spółka Osiągnęła wysoką pozycję regionalnego wykonawcy robót w branży budowlanej, termoizolacyjnej i antykorozyjnej. Jej celem jest systematyczne podnoszenie poziomu wykonawstwa i jakości usług.

- ZWRI Spółka z o.o - powstała w roku 1993 w wyniku przekształcenia jednostki organizacyjnej ZAT  S.A. istniejącej od 1952 roku.

W 2005 r. Zakład Wykonawstwa Remontów i Inwestycji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zmienił nazwę na ZWRI Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Przedmiotem działalności Spółki jest:

-  świadczenie usług w zakresie projektowania i wykonawstwa robót budownictwa ogólnego, przemysłowego i mieszkaniowego, w branżach budowlanych, montażowych, instalacji przemysłowych, sanitarnych, elektrycznych,

- pomiarowych, teletechnicznych, inżynieryjno - drogowych

- wykonawstwo i remont instalacji przemysłowych

- realizacja inwestycji

-  nadzór robót budowlanych i montażowych

-  świadczenie usług sprzętem ciężkim oraz maszynami budowlanymi

Grupa Kapitałowa dysponuje własnym zapleczem badawczym, a jej działalność koncentruje się zarówno na rozwoju istniejących produktów, jak i na badaniach nad nowymi wyrobami.

Zakłady Azotowe w Tarnowie - Mościcach są Przedsiębiorstwem Wielkiej Syntezy Chemicznej. Łączą 80-letnią tradycję z nowoczesnością. Udoskonalają technologie, podnoszą jakość produktów, oferują wiele różnych wyrobów chemicznych, których marka znana i ceniona jest na rynkach krajowych oraz zagranicznych. Eksportują około 60% produkcji, z czego ponad 80% jest przeznaczone na rynki krajów unijnych. Z powodzeniem od ponad ćwierćwiecza eksportują także myśl techniczną. 

Azoty Tarnów są liczącym się w regionie producentem poliamidu 6 o nazwie handlowej Tarnamid®. Istotnym elementem wyróżniającym Spółkę jest posiadanie w obszarze podstawowych produktów oraz know-how i kapitału ludzkiego, pozwalającego na jej produkcyjne wykorzystywanie i ciągłe dostosowywanie struktury asortymentowej produkcji do zmieniających się oczekiwań odbiorców oraz zwiększenie udziału produktów bardziej przetworzonych, generujących wyższe marże.

W obszarze swoich kompetencji spółka nie jest uzależniona od jakichkolwiek patentów lub licencji. Czynnikiem wyróżniającym ZAT SA jest niższa niż w innych krajowych podmiotach branży chemicznej wrażliwość na dostawy gazu ziemnego z gazociągów systemowych. Jest to rezultat wykorzystywania gazu ziemnego ze złóż lokalnych.

Dążąc do osiągania satysfakcjonujących wyników ekonomicznych minimalizują oddziaływanie na otoczenie, doskonalą systemy zarządzania, prowadzą otwartą politykę informacyjną i dialog ze społecznością lokalną. Dbają o zdrowie i bezpieczeństwo pracowników oraz otoczenia Zakładów. Są realizatorem międzynarodowego Programu "Odpowiedzialność i Troska"; uczestnikiem systemu SPOT, a zewnętrzne gremia przyznały im  tytuły: "Firmy Przyjaznej Środowisku" oraz "Lidera ekologii". Legitymują się certyfikatami ISO 14001 i ISO 9001:2008 wydanymi przez DNV Polska.

Zakłady Azotowe w Tarnowie - Mościcach S.A. są  największym pracodawcą w rejonie Tarnowa, kreatorem wydarzeń kulturalnych, sportowych i naukowych. Wraz z dziesięcioma spółkami stanowią grupę kapitałową o dużym potencjale produkcyjnym i usługowym. Pozostają otwarci na tworzenie trwałych aliansów z dużymi partnerami branżowymi oraz na współpracę z małym i średnim biznesem. 

Autorzy: 

Jolanta Papuga - TARR S.A.

jmichalik@tarr.tarnow.pl 

Kinga Sutkowska - TARR S.A.

ksutkowska@tarr.tarnow.pl